Waarom is auteursrecht belangrijk voor jou?

Als maker kun jij zelf beslissen wat er met jouw creatieve werk gebeurt, omdat jij het auteursrecht hebt. Als iemand anders geld wil verdienen met jouw werk, jouw werk wil veranderen of jouw naam als maker wil weglaten, kan dat alleen met jouw toestemming.

Als je zelf een origineel liedje maakt, een filmpje, een verhaal of een ander creatief werk, heb je daar meteen het auteursrecht op. Dat gaat helemaal vanzelf, je hoeft het niet eerst ergens vast te leggen of aan te melden. Het maakt ook niet uit of je een professionele maker bent of dat je iets maakt als hobby.

Misschien droom je ervan beroemd te worden als muzikant. Of als schrijver, kunstenaar of gamemaker. Je wilt dan ook graag geld kunnen verdienen met je muziek en je optreden, je boek, je schilderij of de game die je zelf hebt gemaakt. Dat kan omdat jij het auteursrecht hebt. Wil iemand naar jouw muziek luisteren of jouw boek lezen of jouw game spelen? Dan kun je daar geld voor vragen. Zo kun je het geld en de tijd die je erin gestoken hebt terugverdienen. En daarmee kun je dan weer nieuwe mooie dingen maken. Dat zou moeilijk gaan als iedereen jouw creatieve werk zomaar mocht kopiëren of nadoen zonder daarvoor te betalen. 

Auteursrecht is dus goed voor de makers. Maar ook voor ons allemaal omdat auteursrecht ervoor zorgt dat er nieuwe films, boeken en muziek worden gemaakt waar we allemaal van kunnen genieten.

Het mooie van auteursrecht is dat jij als maker bepaalt wat er gebeurt. Je kan dus ook iemand toestemming geven om jouw werk gratis te gebruiken. Want misschien wil je er geen geld mee verdienen, of wil je op die manier meer bekend worden en meer fans krijgen. Als je eenmaal beroemd bent door je werk, bijvoorbeeld als artiest of vlogger, en je wilt daar geld mee verdienen kan dat ook op een andere manier, zoals met reclame en optredens. Maar ook als je jouw werk gratis laat gebruiken, vind je het waarschijnlijk wel belangrijk dat jouw naam als maker altijd wordt genoemd. Ook wil je vast niet dat iemand jouw werk zomaar gaat veranderen, of foto's van jou gebruikt op een manier waar je problemen mee kunt krijgen. Ook daarmee helpt het auteursrecht jou. Want als iemand jouw werk wil veranderen, moet jij hem daarvoor toestemming geven.

Als jij het auteursrecht hebt op je werk, mag jij:

jouw werk laten zien of horen
Door het auteursrecht mag jij als enige beslissen of je jouw werk aan anderen wilt laten zien of horen, en hoe je dat wilt doen. Jij beslist of een door jou gemaakte foto op een website mag staan, of jouw zelf geschreven verhaal door anderen mag worden gelezen, of jouw zelfgemaakte filmpje of muziekje op YouTube mag. Jij beslist dus of jouw werk openbaar gemaakt wordt. Ook als jij zelf jouw filmpje of muziekje op internet hebt gezet, mag iedereen ernaar kijken en luisteren, maar mogen anderen het niet op een andere manier gebruiken zonder jouw toestemming.

jouw werk kopiëren
Door het auteursrecht mag ook niet iedereen zomaar kopieën van jouw werk maken. En ook niet overschrijven, natekenen, namaken of nadoen, ergens anders opslaan, rippen (van cd’s), downloaden en streamen (van muziek en filmpjes). Dat mag wel voor eigen gebruik of voor school. Als dat veel gebeurt krijg je daar als maker geld voor.
Als iemand kopieën van jouw werk wil gaan verkopen of op internet aan iedereen wil laten zien, is daar jouw toestemming voor nodig.  

jouw naam erbij zetten
Met de dingen die jij maakt, zeg je ook iets over jezelf. Je laat ermee zien wat je mooi of belangrijk vindt, of juist lelijk en naar. Je laat er soms ook mee zien wat je voelt, bijvoorbeeld in een gedicht of een lied. Als mensen naar jouw creaties kijken of luisteren, zien ze ook een beetje wat voor persoon jij bent. Het auteursrecht beschermt ook jouw “persoonlijkheidsrecht”. De echte maker heeft er recht op dat zijn naam op of bij zijn werk wordt geplaatst. Zo kan een ander niet net doen alsof hij het heeft gemaakt in plaats van jij.

je werk beschermen tegen misbruik of beschadiging
Door het persoonlijkheidsrecht kun je ook iets doen tegen mensen die jouw werk beschadigen of gebruiken voor iets wat jij helemaal niet wilt. Bijvoorbeeld als iemand een dikke rode streep door jouw schilderij heeft gezet. Of iemand heeft jouw werk op een rare website gezet, zodat het net lijkt of jij dat goed vindt. Of iemand maakt een nieuwe tekst op de muziek van jouw lied zonder dat hij jouw toestemming heeft. Dat is natuurlijk niet oké. Het is jouw unieke werk en dat moet zo blijven.